Typy butli do magazynowania CNG i wodoru

CNG i wodór przechowuje się w zbiornikach ciśnieniowych klasyfikowanych do pięciu typów, od I do V. Nazwa opisuje konstrukcję: elementy przenoszące ciśnienie i sposób ich wzmocnienia. Dobór typu wymaga uwzględnienia masy, kosztu, trwałości i warunków pracy.

Typ 1 — konstrukcja całkowicie stalowa lub aluminiowa

Klasyczny zbiornik ciśnieniowy wykonany w całości z metalu, zwykle stali, rzadziej aluminium. Jest ciężki, wytrzymały, stosunkowo tani i dobrze poznany. Butle typu 1 stosuje się w instalacjach stacjonarnych i ciężkich pojazdach, gdzie większa masa jest akceptowalna. Ograniczeniem jest korozja: stalowe butle wymagają kontroli, zwłaszcza przy wilgoci lub obecności H₂S.

Wybierz typ 1, gdy masa nie jest głównym ograniczeniem, a najważniejszy jest koszt zakupu — np. w stałych buforach przemysłowych, dużych magazynach i ciężkich pojazdach.

Typ 2 — metalowa wkładka z obwodowym oplotem

Stalowa lub aluminiowa wkładka jest częściowo owinięta kompozytem, zwykle z włókna szklanego, w części cylindrycznej. Oplot przejmuje część naprężeń obwodowych, co pozwala zmniejszyć grubość metalu i masę, zwykle o 30–40% względem typu 1, bez kosztu pełnego oplotu.

Wybierz typ 2, gdy potrzebne jest umiarkowane zmniejszenie masy przy kontroli kosztów — np. w pojazdach użytkowych i adaptacjach, w których typ 1 byłby zbyt ciężki.

Typ 3 — metalowa wkładka z pełnym oplotem

Cienka wkładka aluminiowa jest całkowicie owinięta kompozytem, zwykle z włókna węglowego. Kompozyt przenosi większość obciążeń ciśnieniowych, a wkładka pełni głównie funkcję bariery gazowej. Konstrukcja jest lżejsza od typu 2 i chroni metal przed oddziaływaniem otoczenia.

Wybierz typ 3, gdy warunki pracy wymagają mniejszej masy — np. w lekkich pojazdach użytkowych, samochodach osobowych i instalacjach mobilnych, gdzie zasięg i ładowność uzasadniają wyższy koszt.

Typ 4 — wkładka niemetalowa z pełnym oplotem kompozytowym

Wkładka polimerowa, np. z HDPE, jest całkowicie owinięta włóknem węglowym, szklanym lub ich połączeniem. Kompozytowa konstrukcja ciśnieniowa ogranicza ryzyko korozji i zapewnia małą masę. Typ 4 jest szeroko stosowany do wodoru i w wymagających instalacjach CNG. Kontenery Gaznet wykorzystują butle UMOE Advanced Composite o ciśnieniach roboczych do 450 barów, zależnie od konfiguracji.

Wybierz typ 4, gdy kluczowe jest zmniejszenie masy — w pojazdach wodorowych, wymagających zastosowaniach CNG, mobilne stacje tankowania I naczepach z zespołami butli , gdzie oszczędność masy zwiększa dostępną ładowność.

Typ 5 — konstrukcja kompozytowa bez wkładki

Najnowszy typ ma całkowicie kompozytową konstrukcję bez osobnej wkładki. Może być jeszcze lżejszy od typu 4 i zapewniać korzystniejszy stosunek magazynowanej masy gazu do masy zbiornika. Obecnie dotyczy głównie zastosowań specjalistycznych, np. lotniczych i zaawansowanych projektów wodorowych, w których oszczędność masy uzasadnia koszt.

Porównanie typów

Cecha	Typ 1	Typ 2	Typ 3	Typ 4	Typ 5
Konstrukcja	Całkowicie metalowa	Metal i oplot obwodowy	Wkładka metalowa i pełny oplot	Wkładka polimerowa i pełny oplot	Całkowicie kompozytowa
Masa	Największa	Umiarkowana	Mała	Najmniejsza wśród powszechnych rozwiązań	Najmniejsza
Odporność na korozję	Podatność na korozję	Umiarkowana	Dobra	Bardzo dobra	Bardzo dobra
Koszt	Najniższy	Niski	Wyższy	Jeszcze wyższy	Najwyższy
Typowe ciśnienie	Do 250 barów	Do 300 barów	Do 450 barów	Do 450–700 barów	Do 700 barów

Dobór odpowiedniej butli

Wybór zależy od cyklu pracy, częstotliwości napełniania, kosztów transportu, środowiska korozyjnego i budżetu na jednostkę magazynowanej energii. W ciężkich instalacjach stacjonarnych rozważa się typ 1 lub 2, w mobilnych typ 3 lub 4, a w zaawansowanych zastosowaniach wodorowych także typ 5. Nasza oferta produktów Gaznet obejmuje rozwiązania typu 4 do CNG, biometanu i wodoru. Skontaktuj się z nami w sprawie doboru butli do projektu.